અધ્યાય 18 · શ્લોક 39

યદગ્રે ચાનુબન્ધે ચ સુખં મોહનમાત્મનઃ ।

નિદ્રાલસ્યપ્રમાદોત્થં તત્તામસમુદાહૃતમ્ ॥૩૯॥

અર્થ

જે સુખ શરૂઆતમાં અને પરિણામે પણ આત્માને મોહ પમાડનારું છે, (તથા) જે નિદ્રા, આળસ અને પ્રમાદ(ભૂલ/બેદરકારી)થી ઉત્પન્ન થયેલું છે, તે તામસ કહેવાયું છે.(૩૯)

ભાષ્ય

તામસિક સુખ: `તત્ તામસમ્ ઉદાહૃતમ્` (તે સુખ તામસિક કહેવાયું છે) `યત્ સુખમ્` (જે સુખ) `અગ્રે ચ અનુબન્ધે ચ` (શરૂઆતમાં અને પરિણામે પણ, એટલે કે સર્વથા) `આત્મનઃ મોહનમ્` (આત્માને, બુદ્ધિને મોહમાં નાખનારું, અજ્ઞાનમાં ડુબાડનારું છે) અને જે `નિદ્રાલસ્યપ્રમાદોત્થम्` (નિદ્રા, આળસ અને પ્રમાદમાંથી ઉત્પન્ન થયેલું છે). વધુ પડતું ઊંઘવું, આળસુ પડ્યા રહેવું, કર્તવ્યમાં બેદરકાર રહેવું – આમાંથી જે જડતા અને નિષ્ક્રિયતાનો અનુભવ થાય છે, તેને તામસિક સુખ કહે છે. તે વ્યક્તિને અજ્ઞાન અને પતન તરફ દોરી જાય છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.