અધ્યાય 18 · શ્લોક 19
જ્ઞાનં કર્મ ચ કર્તા ચ ત્રિધૈવ ગુણભેદતઃ ।
પ્રોચ્યતે ગુણસંખ્યાને યથાવચ્છૃણુ તાન્યપિ ॥૧૯॥
અર્થ
જ્ઞાન, કર્મ અને કર્તા – (આ ત્રણેય) ગુણોના ભેદને કારણે ત્રણ-ત્રણ પ્રકારના જ ગુણ-વિવેચન શાસ્ત્રમાં કહેવાયા છે; તેને પણ તું મારી પાસેથી યથાર્થ રીતે સાંભળ.(૧૯)
ભાષ્ય
પાછલા શ્લોકમાં કર્મ પ્રેરણા અને કર્માધારના ત્રણ-ત્રણ ઘટકો કહ્યા. તેમાંથી મુખ્ય ત્રણ - જ્ઞાન, કર્મ અને કર્તા - પણ પ્રકૃતિના ત્રણ ગુણો (સત્ત્વ, રજસ, તમસ) ના પ્રભાવ હેઠળ હોવાથી ત્રણ-ત્રણ પ્રકારના હોય છે. ભગવાન કહે છે: `જ્ઞાનમ્ કર્મ ચ કર્તા ચ` (જ્ઞાન, કર્મ અને કર્તા પણ) `ગુણભેદતઃ ત્રિધા એવ` (ગુણોના ભેદથી ત્રણ પ્રકારના જ) `ગુણસંખ્યાને પ્રોચ્યતે` (ગુણોનું વિવેચન કરનારા સાંખ્ય શાસ્ત્રમાં કહેવાયા છે). `તાનિ અપિ યથાવત્ શૃણુ` (તેમને પણ તું મારી પાસેથી યથાર્થ રીતે સાંભળ). હવે ભગવાન જ્ઞાન, કર્મ અને કર્તાના સાત્વિક, રાજસિક અને તામસિક ભેદોનું વર્ણન કરશે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.