અધ્યાય 18 · શ્લોક 12
અનિષ્ટમિષ્ટં મિશ્રં ચ ત્રિવિધં કર્મણઃ ફલમ્ ।
ભવત્યત્યાગિનાં પ્રેત્ય ન તુ સંન્યાસિનાં ક્વચિત્ ॥૧૨॥
અર્થ
કર્મનું ફળ ત્રણ પ્રકારનું હોય છે - અનિષ્ટ, ઇષ્ટ અને મિશ્ર; તે (ફળ) અત્યાગી (ફળનો ત્યાગ ન કરનારા) ને મૃત્યુ પછી મળે છે, પરંતુ સંન્યાસી (કર્મફળનો ત્યાગ કરનારા) ને ક્યારેય મળતું નથી.(૧૨)
ભાષ્ય
કર્મફળનો ત્યાગ શા માટે કરવો જોઈએ? કારણ કે ફળ બંધનકર્તા છે. `કર્મણઃ ફલમ્` (કર્મોનું ફળ) `ત્રિવિધમ્` (ત્રણ પ્રકારનું હોય છે): `અનિષ્ટમ્` (અપ્રિય, દુઃખદાયક - પાપ કર્મોનું ફળ, નરક કે નીચ યોનિ), `ઇષ્ટમ્` (પ્રિય, સુખદાયક - પુણ્ય કર્મોનું ફળ, સ્વર્ગ કે ઉચ્ચ યોનિ) `ચ મિશ્રम्` (અને મિશ્રિત, સુખ-દુઃખ બંને આપનારું - પુણ્ય અને પાપ મિશ્રિત કર્મોનું ફળ, મનુષ્ય યોનિ). આ ત્રણેય પ્રકારનું ફળ `અત્યાગિનામ્ પ્રેત્ય ભવતિ` (ફળનો ત્યાગ ન કરનારાઓને મૃત્યુ પછી અવશ્ય મળે છે). `ન તુ સંન્યાસિનામ્ ક્વચિત્` (પરંતુ જેમણે કર્મફળનો ત્યાગ કરી દીધો છે તેવા સંન્યાસીઓને, સાત્વિક ત્યાગીઓને, તે ક્યારેય મળતું નથી). કર્મફળનો ત્યાગ કરવાથી વ્યક્તિ કર્મના શુભાશુભ બંધનમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.