અધ્યાય 17 · શ્લોક 5

ભાષ્ય

ભગવાન હવે એવા લોકોની વાત કરે છે જેઓ શાસ્ત્રની વિધિ જાણતા નથી અથવા તેને માનતા નથી, છતાં કઠોર તપ કરે છે. આવા તપનો હેતુ શું હોય છે અને તે કઈ વૃત્તિથી પ્રેરાયેલું હોય છે? `યે જનાઃ` (જે લોકો) `અશાસ્ત્રવિહિતમ્` (શાસ્ત્રોમાં જેનું વિધાન નથી, જે શાસ્ત્ર વિરુદ્ધ છે) તેવું `ઘોરમ્ તપઃ તપ્યન્તે` (ભયાનક, શરીરને અત્યંત પીડા આપનારું તપ કરે છે), તેઓ કેવા હોય છે? `દમ્ભાહંકારસંયુક્તાઃ` (દંભ એટલે કે દેખાડો અને અહંકાર એટલે કે 'હું તપસ્વી છું' એવા અભિમાનથી યુક્ત હોય છે). વળી, તેઓ `કામરાગબલાન્વિતાઃ` (કામ એટલે ભોગેચ્છા, રાગ એટલે આસક્તિ અને બલ એટલે પોતાની શક્તિ કે હઠનું અભિમાન - આનાથી યુક્ત હોય છે). તેમનું તપ સાત્વિક શ્રદ્ધાથી નહીં, પણ પોતાના અહંકારને પોષવા, લોકો પર પ્રભાવ પાડવા, કોઈ ભૌતિક સિદ્ધિ મેળવવા કે હઠને કારણે હોય છે.