अध्याय 17 · श्लोक 5

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी अशा लोकांच्या तपश्चर्येवर टीका केली आहे जे धर्मग्रंथांच्या निर्देशांची अवहेलना करून केवळ त्यांच्या प्रवृत्तीनुसार कठोर तपश्चर्या करतात. अशास्त्रविहितम्: म्हणजे ते शास्त्राच्या सूचना आणि नियमांचे पालन करत नाहीत. शास्त्रात तपश्चर्येसाठी विशिष्ट मार्गदर्शन व पद्धती सांगितलेल्या आहेत, परंतु हे लोक त्या सूचनांकडे दुर्लक्ष करतात. घोरम तप्यंते: हे लोक कठोर आणि अत्यंत कठीण तपश्चर्या करतात, जी सामान्यत: सामान्य माणसाला असह्य होऊ शकते. दंभहंकरसंयुक्त: या लोकांच्या तपश्चर्येमध्ये अहंकार (अभिमान) आणि अहंकार (स्वतःच्या श्रेष्ठत्वाची भावना) असते. ते त्यांची तपश्चर्या इतरांना दाखवण्यासाठी आणि त्यांची महानता दाखवण्यासाठी करतात, आणि ईश्वराची प्राप्ती करण्यासाठी नाही. कामरागबालनविता: हे लोक त्यांच्या तपश्चर्येत कामना (इच्छा), राग (आसक्त) आणि बाल (शक्तीचा अहंकार) यांचा समावेश करतात. त्यांची तपश्चर्या आत्म्याच्या शुद्धीसाठी नाही तर वैयक्तिक लाभ आणि इच्छा पूर्ण करण्यासाठी आहे. थोडक्यात, हा श्लोक सूचित करतो की, तपश्चर्या शास्त्राच्या सूचनांचे पालन करून आणि कोणत्याही प्रकारचा आव किंवा अहंकार न ठेवता केली पाहिजे. तपश्चर्येचा खरा उद्देश आत्म्याचे संवर्धन आणि ईश्वराप्रती खरी भक्ती हा असावा, वैयक्तिक लाभ किंवा मान्यता मिळवणे हा नसावा.