અધ્યાય 16 · શ્લોક 3

ભાષ્ય

દૈવી સંપત્તિના અંતિમ છ લક્ષણો આ શ્લોકમાં છે: (૨૧) `તેજઃ` (પ્રભાવ, તેજસ્વિતા), (૨૨) `ક્ષમા` (બીજાના અપરાધને સહન કરવાની શક્તિ), (૨૩) `ધૃતિઃ` (ગમે તેવી કઠિન પરિસ્થિતિમાં ધૈર્ય ટકાવી રાખવું), (૨૪) `શૌચમ્` (બાહ્ય અને આંતરિક શુદ્ધિ, પવિત્રતા - આ પુનરાવર્તન તેના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે), (૨૫) `અદ્રોહઃ` (કોઈનો દ્રોહ ન કરવો, શત્રુભાવ ન રાખવો), અને (૨૬) `ન અતિમાનિતા` (પોતાનામાં પૂજ્યતાનું અત્યંત અભિમાન ન હોવું). ભગવાન ઉપસંહાર કરતાં કહે છે, "હે ભારત!" આ છવ્વીસ લક્ષણો `દૈવીમ્ સંપદમ્ અભિજાતસ્ય ભવન્તિ` (દૈવી સંપત્તિ લઈને જન્મેલા, એટલે કે સાત્વિક સંસ્કારવાળા પુરુષમાં સ્વાભાવિક રીતે હોય છે અથવા તે પ્રયત્નપૂર્વક કેળવે છે). આ ગુણો મોક્ષ માર્ગના પાયા છે.