અધ્યાય 16 · શ્લોક 2

અહિંસા સત્યમક્રોધસ્ત્યાગઃ શાન્તિરપૈશુનમ્ ।

દયા ભૂતેષ્વલોલુપ્ત્વં માર્દવં હ્રીરચાપલમ્ ॥૨॥

અર્થ

અહિંસા, સત્ય, અક્રોધ, સંન્યાસ, શાંતિ, પીઠ પાછળ નિંદા ન કરવી તે, સર્વ પ્રાણી માત્ર પર દયા, ઇન્દ્રિયોનું નિર્વિકારપણું, નમ્રતા, લોકલાજ અને સ્થિરતા;(૨)

ભાષ્ય

ભગવાન દૈવી સંપત્તિના લક્ષણો ગણાવવાનું ચાલુ રાખે છે. આ શ્લોકમાં વધુ દસ લક્ષણો છે: (૧૦) `અહિંસા` (મન, વાણી કે કર્મથી કોઈપણ પ્રાણીને કષ્ટ ન આપવું), (૧૧) `સત્યમ્` (પ્રિય અને હિતકારી સત્ય વચન બોલવું), (૧૨) `અક્રોધઃ` (બીજા દ્વારા અપકાર કરવા છતાં પણ ક્રોધનો અભાવ), (૧૩) `ત્યાગઃ` (કર્તાપણાના અભિમાનનો અને કર્મફળની આસક્તિનો ત્યાગ, સ્વાર્થનો ત્યાગ), (૧૪) `શાન્તિઃ` (મનની વૃત્તિઓનો નિગ્રહ, અંતઃકરણની શાંતિ), (૧૫) `અપૈશુનમ્` (કોઈની ચાડી-ચુગલી ન કરવી, પીઠ પાછળ નિંદા ન કરવી), (૧૬) `ભૂતેષુ દયા` (દુઃખી પ્રાણીઓ પ્રત્યે કરુણા ભાવ), (૧૭) `અલોલુપ્ત્વમ્` (ઇન્દ્રિયોનો વિષયો સાથે સંયોગ થવા છતાં તેમાં આસક્તિ ન હોવી, નિર્લોભીપણું), (૧૮) `માર્દવમ્` (કોમળતા, કઠોરતાનો અભાવ), (૧૯) `હ્રીઃ` (અયોગ્ય કર્મ કરવામાં સંકોચ, લોકલાજ) અને (૨૦) `અચાપલમ્` (વ્યર્થ ચેષ્ટાઓનો અભાવ, ચંચળતાનો અભાવ, સ્થિરતા).

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.