અધ્યાય 14 · શ્લોક 27

ભાષ્ય

ભગવાન પોતાની સર્વોચ્ચ સ્થિતિ અને ભક્તિ દ્વારા બ્રહ્મપ્રાપ્તિ શા માટે થાય છે તેનું કારણ જણાવે છે. `હિ` (કારણ કે) `અહમ્` (હું, સગુણ સાકાર પરમેશ્વર શ્રીકૃષ્ણ) `બ્રહ્મણઃ પ્રતિષ્ઠા` (નિર્ગુણ નિરાકાર બ્રહ્મનો પણ આધાર છું). `ચ અવ્યયસ્ય અમૃતસ્ય` (તેમજ અવિનાશી અમૃતતત્વનો, મોક્ષનો પણ આધાર હું છું). `ચ શાશ્વતસ્ય ધર્મસ્ય` (અને સનાતન ધર્મનો પણ હું જ આધાર છું). `ચ ઐકાન્તિકસ્ય સુખસ્ય` (અને પરમ, અખંડ આનંદનો પણ હું જ આશ્રય છું). ભગવાન અહીં સ્પષ્ટ કરે છે કે નિર્ગુણ બ્રહ્મ, મોક્ષ, સનાતન ધર્મ અને પરમ આનંદ – આ બધું તેમનામાં જ સ્થિત છે, તેઓ જ આ બધાના પરમ આશ્રય છે. તેથી, જે તેમની અનન્ય ભક્તિ કરે છે, તે સહજ રીતે જ બ્રહ્મભાવ, મોક્ષ, ધર્મ અને પરમ સુખને પ્રાપ્ત કરે છે, કારણ કે તે મૂળ સ્ત્રોતની જ ઉપાસના કરે છે. આ શ્લોક ભગવાનના સગુણ સ્વરૂપની સર્વોપરિતા અને સર્વાધારતા પ્રતિપાદિત કરે છે.

ૐ તત્સદિતિ... આ મંત્ર સાથે ચૌદમો અધ્યાય, 'ગુણત્રયવિભાગયોગ', પૂર્ણ થાય છે. આ અધ્યાયમાં પ્રકૃતિના ત્રણ ગુણોનું સ્વરૂપ, તેમનાં કાર્યો, બંધનનાં કારણો, લક્ષણો, મૃત્યુ સમયે પ્રભાવ, તેમનાં ફળો અને તેમને ઓળંગીને ગુણાતીત થવાના ઉપાય તરીકે અનન્ય ભક્તિનું મહત્વ દર્શાવવામાં આવ્યું છે.