અધ્યાય 14 · શ્લોક 19

નાન્યં ગુણેભ્યઃ કર્તારં યદા દ્રષ્ટાનુપશ્યતિ ।

ગુણેભ્યશ્ચ પરં વેત્તિ મદ્ભાવં સોઽધિગચ્છતિ ॥૧૯॥

અર્થ

જ્યારે દ્રષ્ટા (જીવાત્મા) ત્રણેય ગુણો સિવાય બીજા કોઈને કર્તા જોતો નથી અને (પોતાને) ગુણોથી પર જાણે છે, ત્યારે તે મારા સ્વરૂપને પામે છે.(૧૯)

ભાષ્ય

ગુણોના બંધનમાંથી મુક્ત થવાનો ઉપાય અને તેનું ફળ ભગવાન બતાવે છે. `યદા` (જ્યારે) `દ્રષ્ટા` (જોનારો, સાક્ષી જીવાત્મા) `ગુણેભ્યઃ અન્યમ્ કર્તારમ્ ન અનુપશ્યતિ` (આ ત્રણ ગુણો સિવાય બીજા કોઈને કર્તા તરીકે જોતો નથી, એટલે કે સમજે છે કે બધી ક્રિયાઓ ગુણો દ્વારા જ થાય છે, 'હું' કરનાર નથી), `ચ ગુણેભ્યઃ પરમ્ વેત્તિ` (અને પોતાને આ ગુણોથી પર, ભિન્ન, અલિપ્ત જાણે છે), `સઃ` (તે) `મદ્ભાવમ્ અધિગચ્છતિ` (મારા સ્વરૂપને પામે છે, બ્રહ્મભાવને પ્રાપ્ત કરે છે). કર્તાપણાનું અભિમાન છોડીને પોતાને ગુણાતીત, સાક્ષી માત્ર સમજવો એ જ ગુણોના બંધનમાંથી છૂટવાનો માર્ગ છે. આ જ્ઞાન થતાં જ જીવ પરમાત્મા સ્વરૂપ બની જાય છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.