अध्याय 14 · श्लोक 19

स्पष्टीकरण

भगवद्गीतेच्या 14 व्या अध्यायातील हा श्लोक निसर्गाच्या तीन पद्धती (सत्त्व, रजस आणि तम) स्पष्ट करतो. येथे श्रीकृष्णाने स्पष्ट केले आहे की जेव्हा एखादी व्यक्ती या तीन गुणांच्या पलीकडे जाऊन सच्चिदानंदघन भगवंताला ओळखते आणि प्रत्यक्षात कोणताही कर्ता या गुणांपासून वेगळा आहे हे समजते तेव्हा त्या व्यक्तीला भगवंताचा प्रत्यक्ष अनुभव प्राप्त होतो. या श्लोकाचा मूळ संदेश असा आहे की जो माणूस या गुणांच्या पलीकडे जाऊन भगवंताचे खरे स्वरूप ओळखतो, तो त्या भगवंताशी एकरूप होतो. याचा अर्थ जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला हे समजते की तीन गुण हे केवळ प्रकृतीचे गुण आहेत आणि देव या गुणांच्या पलीकडे आहे, तेव्हा ती व्यक्ती आत्मज्ञानाच्या शिखरावर पोहोचते आणि मोक्ष प्राप्त करते. अशा प्रकारे, या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी आपल्याला हे शिकवले आहे की आत्मज्ञान प्राप्त करण्यासाठी आपल्याला गुणांच्या पलीकडे जाऊन स्वतःला ओळखले पाहिजे आणि खऱ्या भगवंताचा अनुभव घ्यावा लागेल.