અધ્યાય 13 · શ્લોક 18

ભાષ્ય

ભગવાન ક્ષેત્ર, જ્ઞાન અને જ્ઞેયના વર્ણનનો ઉપસંહાર કરે છે. `ઇતિ` (આ પ્રમાણે) `ક્ષેત્રમ્` (ક્ષેત્રનું સ્વરૂપ, શ્લોક 5-6), `તથા જ્ઞાનમ્` (જ્ઞાનના સાધનો, શ્લોક 7-11) `ચ જ્ઞેયમ્` (અને જાણવા યોગ્ય બ્રહ્મનું સ્વરૂપ, શ્લોક 12-17) `સમાસતઃ ઉક્તમ્` (સંક્ષેપમાં કહેવામાં આવ્યું છે). આ જ્ઞાનનું ફળ શું છે? `મદ્ભક્તઃ` (મારો ભક્ત) `એતત્ વિજ્ઞાય` (આ ત્રણેયને યથાર્થ રીતે જાણીને) `મદ્ભાવાય ઉપપદ્યતે` (મારા સ્વરૂપને પામવાને યોગ્ય બને છે, એટલે કે મુક્ત થાય છે). ક્ષેત્રને (શરીર અને તેના વિકારોને) અનિત્ય અને જડ જાણવું, જ્ઞાનના સાધનો (અમાનિત્વ વગેરે) દ્વારા ચિત્ત શુદ્ધ કરવું અને જ્ઞેય (આત્મા/બ્રહ્મ) ને નિત્ય, શુદ્ધ, બુદ્ધ, મુક્ત સ્વરૂપે ઓળખવું - આ જ્ઞાન ભક્તને ભગવાનના સ્વરૂપમાં સ્થિત કરાવે છે.