અધ્યાય 11 · શ્લોક 53
નાહં વેદૈર્ન તપસા ન દાનેન ન ચેજ્યયા ।
શક્ય એવંવિધો દ્રષ્ટું દૃષ્ટવાનસિ માં યથા ॥૫૩॥
અર્થ
તેં જે સ્વરૂપ વાળો હમણાં મને જોયો તે સ્વરૂપવાળો હું વેદ્શાસ્ત્રના અધ્યયનથી, ચન્દ્રાયણાદિ તાપથી, દાનથી અને યજ્ઞો થી પણ શક્ય નથી.(૫૩)
ભાષ્ય
ભગવાન શ્લોક 48 માં કહેલી વાતને ફરીથી ભારપૂર્વક કહે છે. "જે પ્રકારે (`યથા`) તેં મને જોયો (`દૃષ્ટવાન્ અસિ માम्`), તેવા આ સ્વરૂપવાળો હું (`એવંવિધઃ અહम्`) વેદોના (અધ્યયન)થી (`ન વેદૈઃ`), ન તપથી (`ન તપસા`), ન દાનથી (`ન દાનેન`), અને ન યજ્ઞથી (`ન ચ ઇજ્યયા`) જોવો શક્ય છું (`શક્યઃ દ્રષ્ટુम्`)." અહીં ચાર મુખ્ય સાધના માર્ગો - જ્ઞાન (વેદ), તપ, દાન અને કર્મ (યજ્ઞ) - નો ઉલ્લેખ કરીને ભગવાન સ્પષ્ટ કરે છે કે આમાંથી કોઈપણ સાધન દ્વારા તેમના વિશ્વરૂપનું દર્શન થઈ શકતું નથી. આ દર્શન શાસ્ત્રોક્ત વિધિઓ કે પુણ્ય કર્મોના ફળ સ્વરૂપે મળતું નથી. તે તો કેવળ ભગવાનની કૃપા અને ભક્તની યોગ્યતા પર આધારિત છે. આનાથી એ પ્રશ્ન ઉદ્ભવે છે કે તો પછી આ દર્શન કયા સાધનથી શક્ય બને છે?
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.