અધ્યાય 11 · શ્લોક 52

ભાષ્ય

અર્જુન ભલે માનવ રૂપ જોઈને શાંત થયો, પણ ભગવાન ફરી એકવાર તેને યાદ અપાવે છે કે તેણે જે વિશ્વરૂપ જોયું તે કેટલું દુર્લભ અને મહાન હતું. "મારું જે આ રૂપ (`इदं રૂપम्`) તેં જોયું છે (`દૃષ્ટવાન્ અસિ यत् मम`), તે 'સુદુર્દર્શમ્' છે." એટલે કે તેનાં દર્શન અત્યંત કઠિન, લગભગ અશક્ય છે. સામાન્ય સાધનોથી કે પ્રયત્નોથી તે જોઈ શકાતું નથી. તેની દુર્લભતા કેટલી છે? "દેવતાઓ પણ (`દેવાઃ અપિ`) આ રૂપના દર્શન માટે (`અસ્ય રૂપસ્ય દર્શન`) હંમેશાં (`નિત્યम्`) ઇચ્છુક રહે છે (`કાઙ्ક્ષિણઃ`)." જે દેવતાઓ સ્વયં શક્તિશાળી અને દિવ્ય છે, તેઓ પણ જે રૂપના દર્શન માટે તલસે છે, તે રૂપના દર્શન અર્જુનને સહજતાથી થયા. આ દ્વારા ભગવાન અર્જુનને તેની પર થયેલી વિશેષ કૃપાનું ભાન કરાવે છે અને વિશ્વરૂપના ગૌરવને પુનઃસ્થાપિત કરે છે.