અધ્યાય 11 · શ્લોક 23

ભાષ્ય

અર્જુન ફરીથી વિશ્વરૂપના વિરાટ અને ભયાનક પાસા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે અને તેની પોતાના પર તથા અન્ય લોકો પર થતી અસર વર્ણવે છે. "હે મહાબાહો! (વિશાળ ભુજાઓવાળા ભગવાન) આપના આ મહાન રૂપને (`રૂપં મહત્ તે`) - જે 'બહુવક્ત્રનેત્રમ્' (ઘણા મુખો અને નેત્રોવાળું), 'બહુબાહૂરુપાદમ્' (ઘણા હાથ, જાંઘો અને પગવાળું), 'બહૂદરમ્' (ઘણા પેટવાળું) અને 'બહુદંષ્ટ્રાકરાલમ્' (ઘણી વિકરાળ દાઢોને કારણે ભયાનક) છે - તેને જોઈને (`દૃષ્ટ્વા`) બધા લોકો (`લોકાઃ`) અત્યંત ભયભીત થઈ રહ્યા છે (`પ્રવ્યથિતાઃ`) અને તે જ રીતે (`તથા`) હું પણ (`અહમ્`) વ્યથિત થઈ રહ્યો છું." અગાઉના શ્લોકોમાં અર્જુને આશ્ચર્ય અને ભક્તિ વ્યક્ત કરી હતી, પણ હવે તે સ્પષ્ટપણે સ્વીકારે છે કે આ રૂપની ભયાનકતા તેને પણ ડરાવી રહી છે. અસંખ્ય અંગો અને વિકરાળ દાઢોવાળું આ રૂપ સામાન્ય જીવની સહનશક્તિની બહાર છે.