અધ્યાય 11 · શ્લોક 17

કિરીટિનં ગદિનં ચક્રિણં ચ તેજોરાશિં સર્વતો દીપ્તિમન્તમ્ ।

પશ્યામિ ત્વાં દુર્નિરીક્ષ્યં સમન્તાદ્દીપ્તાનલાર્કદ્યુતિમપ્રમેયમ્ ॥૧૭॥

અર્થ

હે પરમેશ્વર ! મુકુટ યુક્ત, હસ્તમાં ગદા અને ચક્ર ધારણ કરેલા, તેજ ના સમૂહ રૂપ સર્વ બાજુથી પ્રકાશિત, મુશ્કેલીથી નિહાળી શકાય તેવા, પ્રજ્જવલિત અગ્નિ તથા સૂર્યની ક્રાંતિ સમાન, નિશ્વિત કરવાને અશક્ય એવા આપને હું સર્વ તરફથી નિહાળી રહ્યો છું.(૧૭)

ભાષ્ય

અર્જુન હવે વિશ્વરૂપના તેજ અને ઐશ્વર્યનું વર્ણન કરે છે. તે કહે છે, "હું આપને (`ત્વાં`) મુકુટ ધારણ કરેલા (`કિરીટિનમ્`), ગદા ધારણ કરેલા (`ગદિનમ્`) અને ચક્ર ધારણ કરેલા (`ચક્રિણમ્`) જોઈ રહ્યો છું (`પશ્યામિ`)." આ ભગવાન વિષ્ણુના પરિચિત ચિહ્નો છે, જે અહીં વિરાટ સ્વરૂપમાં પણ દેખાય છે, પરંતુ અનેક ગણા ભવ્ય સ્વરૂપે. તે રૂપ 'તેજોરાશિં' (તેજનો મહાન સમૂહ) અને 'સર્વતો દીપ્તિમન્તમ્' (ચારે બાજુ પ્રકાશ ફેલાવતું) છે. તેની પ્રભા એટલી તીવ્ર છે કે તે 'દુર્નિરીક્ષ્યમ્' (જેના તરફ જોવું પણ મુશ્કેલ છે) અને 'દીપ્તાનલાર્કદ્યુતિમ્' (પ્રજ્વલિત અગ્નિ અને સૂર્યના તેજ સમાન કાંતિવાળું) છે. આ સ્વરૂપ 'અપ્રમેયમ્' (જેને માપી ન શકાય, જે બુદ્ધિ અને તર્કથી પર છે) છે. અર્જુન આવા અદ્ભુત, તેજસ્વી અને અમાપ સ્વરૂપને ચારે તરફ (`સમન્તાત્`) નિહાળી રહ્યો છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.