અધ્યાય 11 · શ્લોક 12
દિવિ સૂર્યસહસ્રસ્ય ભવેદ્યુગપદુત્થિતા ।
યદિ ભાઃ સદૃશી સા સ્યાદ્ભાસસ્તસ્ય મહાત્મનઃ ॥૧૨॥
અર્થ
આકાશમાં એક સાથે હજારો સૂર્યોનું તેજ પ્રકાશી ઊઠે તો પણ તે વિશ્વસ્વરૂપ પરમાત્માના તેજની તોલે કદાચ જ આવે.(૧૨)
ભાષ્ય
વિશ્વરૂપના તેજ અને પ્રભાનું વર્ણન કરવા માટે સંજય એક અદ્ભુત ઉપમાનો ઉપયોગ કરે છે. તે કહે છે: "જો (`યદિ`) આકાશમાં (`દિવિ`) હજાર સૂર્યો (`સૂર્યસહસ્રસ્ય`) એકસાથે (`યુગપત્`) ઉદય પામે (`ઉત્થિતા ભવેત્`), તો તેમની જે સંયુક્ત પ્રભા (`ભાઃ`) થાય, તે કદાચ (`સ્યાત્`) તે મહાત્મા (વિશ્વરૂપ પરમાત્મા)ના તેજ (`ભાસઃ`) જેવી (`સદૃશી`) થાય." અહીં 'કદાચ' શબ્દ સૂચવે છે કે હજારો સૂર્યનું તેજ પણ ભગવાનના વિશ્વરૂપના તેજની સરખામણીમાં ઓછું પડે. આ ઉપમા દ્વારા સંજય તે અલૌકિક સ્વરૂપની અકલ્પનીય અને આંજી દેનારી દૈદીપ્યમાનતા અને પ્રચંડ તેજસ્વિતાનો સંકેત આપે છે. તે સામાન્ય માનવીય અનુભવથી કેટલું પર હતું, તે દર્શાવવાનો આ પ્રયાસ છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.