અધ્યાય 11 · શ્લોક 10

ભાષ્ય

સંજય હવે તે વિરાટ સ્વરૂપનું વર્ણન શરૂ કરે છે, જે અર્જુન જોઈ રહ્યો છે. તે રૂપ કેવું હતું? 'અનેકવક્ત્રનયનમ્' - જેમાં અસંખ્ય મુખો અને અસંખ્ય નેત્રો હતાં. આ સૂચવે છે કે ભગવાન બધી દિશાઓમાં એક સાથે જુએ છે અને બોલે છે, તેમની દ્રષ્ટિ અને જ્ઞાન સર્વવ્યાપી છે. 'અનેકાદ્ભુતદર્શનમ્' - તેમાં અગણિત આશ્ચર્યજનક, અદ્ભુત દ્રશ્યો દેખાતાં હતાં, જે સામાન્ય કલ્પનાની બહાર હતાં. 'અનેકદિવ્યાભરણમ્' - તે સ્વરૂપે અસંખ્ય દિવ્ય, અલૌકિક આભૂષણો ધારણ કરેલાં હતાં, જે તેની શોભા અને ઐશ્વર્ય દર્શાવતા હતાં. 'દિવ્યાનેકોદ્યતાયુધમ્' - તેમાં અસંખ્ય દિવ્ય શસ્ત્રો ઉગામેલાં (ઉદ્યત) દેખાતાં હતાં, જે ભગવાનની રક્ષણ કરવાની અને દુષ્ટોનો નાશ કરવાની શક્તિના પ્રતીક હતાં. આ વર્ણન વિરાટ સ્વરૂપની ભવ્યતા, અનંતતા અને શક્તિનો ખ્યાલ આપે છે.