અધ્યાય 1 · શ્લોક 46

ધાર્તરાષ્ટ્રા રણે હન્યુસ્તન્મે ક્ષેમતરं भवेत् || ||૪૬||

સંજય ઉવાચ ।

એવમુક્ત્વાર્જુનઃ સંખ્યે રથોપસ્થ ઉપાવિશત્ ।

અર્થ

...આ રણભૂમિમાં ('રણે') મારી નાખે, તો તે (મૃત્યુ) પણ મારા માટે વધારે કલ્યાણકારી ('ક્ષેમતરમ્') થશે. સંજય બોલ્યા: રણભૂમિમાં ('સંખ્યે') આ પ્રમાણે કહીને, અર્જુન (પોતાનું) ધનુષ્ય અને બાણ ત્યજીને રથના પાછલા ભાગમાં બેસી ગયો.

ભાષ્ય

અર્જુન પોતાની વાત પૂરી કરતાં કહે છે કે સ્વજનોને મારીને રાજ્ય મેળવવા કરતાં, જો શસ્ત્રધારી કૌરવો તેને નિઃશસ્ત્ર અને અપ્રતિકારી અવસ્થામાં મારી નાખે, તો તે મૃત્યુ તેના માટે વધુ શ્રેયસ્કર ('ક્ષેમતરમ્') છે. આમ કહીને, તે યુદ્ધ કરવાનો વિચાર સંપૂર્ણપણે ત્યજી દે છે. સંજય ધૃતરાષ્ટ્રને જણાવે છે કે યુદ્ધભૂમિમાં ('સંખ્યે') આટલું બોલ્યા પછી, અર્જુન અત્યંત શોકમગ્ન અવસ્થામાં પોતાનું ગાંડીવ ધનુષ્ય અને બાણ નીચે મૂકી દે છે ('વિસૃજ્ય સશરં ચાપં') અને હતપ્રભ થઈને રથના પાછળના ભાગમાં ('રથોપસ્થે') બેસી જાય છે ('ઉપાવિશત્').

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.