અધ્યાય 1 · શ્લોક 44

ભાષ્ય

અર્જુન પોતાની વાતનું સમાપન કરતાં કહે છે કે જે મનુષ્યોના કુળધર્મ નષ્ટ થઈ જાય છે, તેમને નિશ્ચિતરૂપે લાંબા સમય સુધી નરકમાં રહેવું પડે છે, એવું તેણે વડીલો પાસેથી અથવા શાસ્ત્રો દ્વારા સાંભળ્યું છે ('અનુશુશ્રુમ'). આ ભયાવહ પરિણામોનો વિચાર કરીને તે અત્યંત દુઃખી અને પશ્ચાત્તાપગ્રસ્ત થાય છે. તે ઉદ્ગાર કાઢે છે, 'અહો બત!' (અરે રે! કેવો ખેદ!). તે પોતાને અને પાંડવોને દોષી માને છે કે તેઓ આટલું મોટું પાપ કરવા માટે તૈયાર થઈ ગયા છે ('કર્તુમ્ વ્યવસિતા વયમ્').