અધ્યાય 1 · શ્લોક 39

કુલક્ષયકૃતં દોષં પ્રપશ્યદ્ભિર્જનાર્દન || ||૩૯||

કુલક્ષયે પ્રણશ્યન્તિ કુલધર્માઃ સનાતનાઃ |

અર્થ

હે જનાર્દન! કુળનાશમાં રહેલા દોષને સ્પષ્ટ જોનારા આપણે આ પાપથી નિવૃત્ત કેમ ન થવું જોઈએ? કુળનો નાશ થવાથી ('કુલક્ષયે') સનાતન કુળધર્મો ('કુલધર્માઃ સનાતનાઃ') નષ્ટ થઈ જાય છે.

ભાષ્ય

(શ્લોક 38 નો ઉત્તરાર્ધ અને 39 નો પૂર્વાર્ધ મળીને અગાઉના ભાવાર્થમાં સમાવિષ્ટ છે.) અર્જુન હવે કુળનાશના દૂરગામી પરિણામોનું વર્ણન શરૂ કરે છે. તે કહે છે કે યુદ્ધમાં જ્યારે કુળના મુખ્ય પુરુષો માર્યા જાય છે, ત્યારે કુળનો જ નાશ થાય છે. કુળના નાશની સૌથી પહેલી અસર એ થાય છે કે પેઢીઓથી ચાલ્યા આવતા કુળના વિશિષ્ટ ધર્મો અને પરંપરાઓ ('કુલધર્માઃ સનાતનાઃ') નો લોપ થઈ જાય છે. આ કુળધર્મો સમાજ અને પરિવારને એક સૂત્રમાં બાંધી રાખનાર નૈતિક અને સામાજિક વ્યવસ્થાના આધારસ્તંભ હોય છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.