અધ્યાય 1 · શ્લોક 15

ભાષ્ય

આ શ્લોકમાં પાંડવ પક્ષના મુખ્ય યોદ્ધાઓના શંખોના નામ આપવામાં આવ્યા છે, જે તેમના વ્યક્તિત્વ અને મહત્વને દર્શાવે છે. શ્રીકૃષ્ણ, જેઓ 'હૃષીકેશ' (ઇન્દ્રિઓના સ્વામી) છે, તેમણે 'પાંચજન્ય' શંખ વગાડ્યો (જે પંચજન નામના દૈત્યના હાડકામાંથી બનેલો હતો). અર્જુન, જે 'ધનંજય' (ધન જીતનાર) તરીકે ઓળખાય છે, તેણે ઇન્દ્ર દ્વારા ભેટમાં મળેલ 'દેવદત્ત' શંખ વગાડ્યો. ભીમસેન, જે 'ભીમકર્મા' (ભયંકર કાર્યો કરનાર) અને 'વૃકોદર' (વરુ જેવું પેટ ધરાવનાર, અર્થાત્ મહાભોજી અને મહાબલી) છે, તેણે 'પૌણ્ડ્ર' નામનો મહાશંખ વગાડ્યો. 'મહાશંખ' શબ્દ ભીમના શંખના પ્રચંડ ધ્વનિ અને તેના પરાક્રમને સૂચવે છે.