अध्याय 9 · श्लोक 8

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने सांगितले आहे की निसर्गाचा (निसर्ग) स्वामी असूनही तो त्याला सोडून पुन्हा पुन्हा निर्माण करतो. येथे 'प्रकृती स्वमवष्टभ्य' म्हणजे देव स्वतः निसर्गावर नियंत्रण ठेवतो आणि त्याच निसर्गाद्वारे जगाची निर्मिती करतो. 'विसृजामि पुन:पुनः' म्हणजे तो हे विश्व पुन:पुन्हा निर्माण करतो आणि नंतर त्याची अवस्थाही संपवतो. भगवान श्रीकृष्ण देखील येथे सांगतात की संपूर्ण भूतग्राम (जग) त्यांच्या नियंत्रणाखाली आहे आणि हे सर्व निसर्गाच्या नियंत्रणाखाली आहे. 'प्रकृतीरवशत' म्हणजे प्रकृती त्याच्या नियंत्रणाखाली आहे आणि तो त्याच्या इच्छेनुसार चालवतो. अशा प्रकारे, हा श्लोक देवाची सर्वशक्तिमानता आणि त्याच्या निर्मितीवर नियंत्रण दर्शवते. देव, त्याच्या असीम शक्तीने, संपूर्ण सृष्टीवर नियंत्रण ठेवतो आणि त्याचे चक्र सतत चालू ठेवतो.