अध्याय 7 · श्लोक 3

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण ज्ञानाची दुर्लभता आणि या जगात ईश्वराची खरी ओळख व्यक्त करत आहेत. तो म्हणतो की हजारो लोकांपैकी केवळ काही लोक आध्यात्मिक प्रगतीच्या मार्गावर चालतात आणि त्यांच्यापैकी फारच कमी लोकांना ईश्वराचे खरे ज्ञान प्राप्त होते. प्रयत्न आणि प्रयत्नांची दुर्मिळता: येथे श्रीकृष्ण म्हणतात की जगातील बहुतेक लोक ऐहिक सुख, संपत्ती आणि इतर ऐहिक सुखांच्या मागे धावतात. अध्यात्मिक प्रगती आणि सिद्धी या दिशेने प्रयत्न करणारे फार कमी लोक असतात. या श्लोकात 'यति' म्हणजे 'प्रयत्न करणे' आणि 'सिद्धये' म्हणजे 'यश मिळवणे'. सिद्ध पुरुषांची दुर्मिळता: अध्यात्मिक मार्गावर चालणाऱ्यांमध्येही फार कमी लोकांना सिद्धी प्राप्त होते. सिद्धी प्राप्त केल्यानंतरही त्यांच्यापैकी काही मोजकेच देवाला त्याच्या खऱ्या रूपात ओळखू शकतात. येथे 'तत्व' म्हणजे 'सारांशात', म्हणजेच ईश्वराचे खरे स्वरूप जाणून घेणे. देवाची ओळख: देवाला त्याच्या खऱ्या रूपात ओळखणे अत्यंत कठीण आहे. ज्यांनी आपला अहंकार, माया आणि इतर ऐहिक आसक्ती सोडल्या आहेत त्यांनाच भगवंताचे खरे स्वरूप अनुभवता येते. या श्लोकाद्वारे भगवान श्रीकृष्ण हे स्पष्ट करत आहेत की अध्यात्मिक मार्गावर चालणे आणि ईश्वराची खरी ओळख प्राप्त करणे अत्यंत कठीण आहे. यासाठी खूप प्रयत्न आणि सराव आवश्यक आहे आणि जे पूर्णपणे समर्पित आहेत तेच हे लक्ष्य साध्य करू शकतात.