अध्याय 6 · श्लोक 25

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण ध्यानाच्या अभ्यासाबाबत सूचना देत आहेत. ते स्पष्ट करतात की ध्यान करताना व्यक्तीने हळूहळू त्याच्या विचारात स्थिरता आणली पाहिजे. बुद्धी आणि संयमाने मन आत्म्याच्या आत्मसात रूपात स्थिर केले पाहिजे आणि इतर कोणतीही वस्तू किंवा विचार मनात आणू नये. स्पष्टीकरण: "शनायाह शनाया": या वाक्यांशाचा अर्थ हळूहळू, हळूहळू असा होतो. ध्यानाच्या प्रक्रियेत घाई किंवा घाई नसावी. कालांतराने सराव सहज झाला पाहिजे. “उपरमेदबुद्धाय धृतिगृहितया”: ध्यान करताना, बुद्धी आणि संयमाने आपली मानसिक स्थिती स्थिर केली पाहिजे. हे दर्शविते की ध्यानाचा अभ्यास स्थिरतेने आणि आत्मसंयमाने केला पाहिजे. “आत्मसंस्थं मनः कृत्वा”: आत्म्याच्या रूपात मनाची स्थापना करण्याच्या सूचना. याचा अर्थ असा की ध्यान करताना एखाद्याने आपले मन आत्म्याच्या वास्तविकतेवर केंद्रित केले पाहिजे आणि बाह्य विचारांवर किंवा संवेदनांवर नाही. “न किंचिदापि चिंतायेत्”: ध्यान करताना कोणताही बाह्य विचार किंवा चिंता मनात आणू नये. एखाद्याने ध्यानाच्या वस्तुवर पूर्णपणे लक्ष केंद्रित केले पाहिजे आणि इतर कोणत्याही विचारांना प्रवेश देऊ नये. या श्लोकाचा उद्देश ध्यानाची योग्य पद्धत आणि आवश्यक मानसिक स्थिती स्पष्ट करणे हा आहे, जेणेकरून साधक आपले ध्यान स्थिर आणि यशस्वी करू शकेल.