अध्याय 6 · श्लोक 24

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण योगाभ्यासाची पद्धत आणि त्याचे परिणाम सांगत आहेत. सा निशार्चायेन योक्तव्ययो योगस्निर्विंचेतसा:- इथे भगवान श्रीकृष्ण सांगत आहेत की योगाचा अंगीकार पूर्ण भक्तीने आणि दृढनिश्चयाने करावा. ही एक साधना आहे जी सातत्य आणि दृढनिश्चयाने केली पाहिजे, तरच त्याचे पूर्ण लाभ मिळू शकतात. संकल्पप्रभवन्कामनस्त्यक्त्वा सर्वंशेष्ठः - साधकाने सर्व प्रकारच्या इच्छा आणि इच्छांचा त्याग करावा. संकल्प आणि इच्छा यांचा मनावर प्रभाव पडतो, म्हणून त्यांना बाजूला ठेवून एकाग्र होणे आवश्यक आहे. मनसैवेंद्रियग्रामं विनयम्य सामंत:- साधकाने आपल्या इंद्रियांवर व मनावर नियंत्रण ठेवावे. योगाची एक महत्त्वाची प्रक्रिया म्हणजे मन आणि इंद्रियांना सर्व दिशांनी नियंत्रणात आणणे, जेणेकरून ध्यानाच्या खोलीत स्थिरता टिकून राहते. थोडक्यात, या श्लोकात ध्यानयोगाद्वारे आत्म्याची शुद्धी आणि मनाची एकाग्रता साधण्यासाठी आवश्यक असलेल्या पद्धतींची चर्चा केली आहे. निश्चय आणि भक्तीनेच योगाभ्यास यशस्वी होतो आणि त्यासाठी मन आणि इंद्रियांवर पूर्णपणे नियंत्रण असणे आवश्यक आहे, हे येथे स्पष्ट केले आहे.