અધ્યાય 6 · શ્લોક 25

ભાષ્ય

યોગ સાધવાની ક્રમિક પ્રક્રિયા: પ્રથમ, સંકલ્પથી જન્મેલી સર્વ કામનાઓનો સંપૂર્ણ ત્યાગ કરવો ('સંકલ્પપ્રભવાન્ કામાન્ સર્વાન્ અશેષતઃ ત્યક્ત્વા'). બીજું, મન દ્વારા જ ઇન્દ્રિય સમૂહને બધી રીતે વશમાં કરવો ('મનસા એવ ઇન્દ્રિયગ્રામં સમન્તતઃ વિનિયમ્ય'). ત્રીજું, ધીરજયુક્ત બુદ્ધિથી ('ધૃતિગૃહીતયા બુદ્ધ્યા') ધીમે ધીમે મનને વિષયોમાંથી હટાવી શાંત કરવું ('શનૈઃ શનૈઃ ઉપરમેत्'). ચોથું, મનને આત્મામાં સ્થિર કરીને ('મનઃ આત્મસંસ્થં કૃત્વા') અન્ય કશું જ ચિંતન ન કરવું ('ન કિંચિદ્ અપિ ચિન્તયેत्'). આ અભ્યાસ દ્વારા મનને પૂર્ણપણે આત્મનિષ્ઠ બનાવવાનું છે.