अध्याय 5 · श्लोक 5

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने कर्मयोग आणि ज्ञानयोग (सांख्ययोग) यांचे समान वर्णन केले आहे. सांख्ययोग हा एक मार्ग आहे ज्यामध्ये व्यक्तीला ज्ञानाद्वारे आत्मा आणि ईश्वर यांचे ऐक्य समजते. त्याच वेळी, कर्मयोग हा एक मार्ग आहे ज्यामध्ये एखादी व्यक्ती आपली कर्तव्ये पार पाडते, परंतु परिणामांची चिंता न करता ते नि:स्वार्थपणे करते. भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात की ज्ञानयोगीद्वारे प्राप्त होणारे अंतिम ध्येय (मुक्ती) देखील कर्मयोगीद्वारे प्राप्त होते. येथे हे निदर्शनास आणणे महत्त्वाचे आहे की दोन्ही मार्ग शेवटी समान सत्याकडे घेऊन जातात. म्हणून, ज्या व्यक्तीला या दोघांमध्ये कोणताही फरक दिसत नाही आणि हे दोन्ही मार्ग एकाच ध्येयाकडे घेऊन जातात हे समजून घेतात, तो खरा ज्ञानी आहे. हा श्लोक आपल्याला समजतो की जीवनात कृतीचे महत्त्व आहे, परंतु त्यासोबत ज्ञान देखील महत्त्वाचे आहे. नुसत्या कृतीने किंवा नुसत्या ज्ञानाने आपण अंतिम सत्य प्राप्त करू शकत नाही, परंतु या दोन्हीमध्ये समतोल राखणे आवश्यक आहे. ज्याला हे सत्य समजते त्यालाच जीवनाचा खरा अर्थ कळतो.