अध्याय 5 · श्लोक 22

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण हे स्पष्ट करत आहेत की इंद्रिय स्पर्शातून निर्माण होणारे सुख (सुख किंवा वेदना) हे केवळ दुःखाचे स्रोत आहेत. हे आनंद मर्यादित आहेत, त्यांना सुरुवात आणि शेवट आहे. त्यामुळे बुद्धिमान व्यक्ती त्या सुखांमध्ये आसक्त होत नाही. येथे 'संस्पर्श भोग' म्हणजे इंद्रिय संपर्कातून मिळणारे सुख, जसे की चव, गंध, स्पर्श इत्यादी क्षणिक आणि तात्पुरते असतात. या सुखांमध्ये शाश्वत सुख नसते, कारण ते संपून शेवटी दुःखालाच कारणीभूत ठरतात. त्यामुळे जे लोक या सुखांचा उपभोग घेतात आणि त्यांच्यावर अवलंबून असतात त्यांना जीवनाचा खरा उद्देश समजत नाही. ते फक्त तात्कालिक आनंदात गुंततात, जे शेवटी त्यांना दुःखी बनवतात. एक बुद्धिमान व्यक्ती ही नश्वरता समजून घेतो आणि स्वतःला अशा सुखांमध्ये जोडत नाही, तर शाश्वत आणि शाश्वत आनंदाकडे वाटचाल करतो. या श्लोकाद्वारे भगवान श्रीकृष्ण आपल्याला तात्पुरत्या सुखांमध्ये अडकून न पडता चिंतन आणि साधनेद्वारे शाश्वत आणि शाश्वत सुखाकडे वाटचाल करायला हवी, अशी शिकवण देतात.