अध्याय 5 · श्लोक 21

स्पष्टीकरण

बाह्य स्पर्श - या भागात भगवान श्रीकृष्ण सांगत आहेत की ज्या व्यक्तीला बाह्य इंद्रियांच्या सुखांची आसक्ती किंवा आसक्ती नसते, म्हणजेच जो व्यक्ती बाह्य गोष्टींपासून अलिप्त राहतो, तो आपल्या आंतरिक स्वरुपात संतुलित आणि स्थिर राहतो. विंदत्यात्मनि यत्सुखम् - या व्यक्तीला आत्म्यामध्ये आनंदाचा अनुभव येतो, जो शाश्वत आणि अनंत असतो. हा आनंद बाह्य गोष्टींच्या आनंदाच्या पलीकडे आहे आणि तो आत्म्याच्या स्वभावातून प्राप्त होतो. सा ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखाक्षयामश्रणुते – या प्रकारच्या ब्रह्मयोगामध्ये स्थित असलेल्या व्यक्तीला अक्षय आणि अमर्याद आनंद प्राप्त होतो. इथे 'अक्षय' म्हणजे जे संपत नाही, ते कायम टिकते. या श्लोकाचा मुख्य संदेश असा आहे की बाह्य जगाच्या गोष्टी तात्पुरत्या आणि बदलत्या आहेत आणि खरा आनंद केवळ आत्म्यातच मिळतो. जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला बाह्य सुखांची आसक्ती नसते आणि त्याचे आंतरिक स्वरूप समजते, तेव्हा तो ब्रह्मयोगाच्या खऱ्या अनुभवात प्रवेश करतो आणि खरा, शाश्वत आनंद प्राप्त करतो.