अध्याय 3 · श्लोक 18

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण कर्मयोगाद्वारे कर्म आणि निःस्वार्थतेचे स्पष्टीकरण देत आहेत. नैव तस्य कृतेनार्थो: या श्लोकानुसार कोणतीही कृती करणाऱ्या व्यक्तीसाठी, त्या कृतीचा स्वतःसाठी कोणताही विशिष्ट हेतू किंवा फायदा नसतो. याचा अर्थ असा की कर्माचे फळ हे स्वतःच्या प्राप्तीसाठी किंवा फायद्यासाठी नसते. नकृतेनेह कश्चन : त्याचप्रमाणे कोणतीही कृती न केल्याने विशेष फायदा किंवा हानी होत नाही. कारवाई आणि कारवाई न करणे या दोन्ही प्रकरणांमध्ये फरक नाही. न चस्य सर्वभूतेषु कश्चिदार्थव्यापश्रयः सर्व प्राण्यांमध्ये कोणीही कोणत्याही प्रकारच्या कृतीद्वारे किंवा कृती न केल्याने कोणताही विशेष लाभ किंवा अर्थ प्राप्त करू शकत नाही. त्याचा मुख्य उद्देश असा आहे की एखाद्याच्या कृतीचा परिणाम केवळ कर्तव्याच्या भक्तीशी संबंधित असतो आणि कोणत्याही कृतीचा परिणाम कोणाचाही फायदा किंवा नुकसान करत नाही. कर्मामागील हेतू केवळ कर्तव्याच्या भावनेतून केला पाहिजे आणि वैयक्तिक फायद्यासाठी नाही. हा श्लोक नि:स्वार्थीपणा आणि कृतीच्या अलिप्ततेचे महत्त्व दर्शवितो, जिथे कृती एखाद्याच्या कर्तव्याच्या भक्तीतून आणि ईश्वराच्या इच्छेनुसार केली जाते, आणि वैयक्तिक लाभाच्या आशेने नाही.