अध्याय 3 · श्लोक 17

स्पष्टीकरण

आत्माराती (स्वतःमध्ये आनंद): जो माणूस स्वतःमध्ये पूर्णता आणि आनंद अनुभवतो, जो बाह्य गोष्टी आणि परिस्थितीची अपेक्षा करत नाही, तो आत्मारातीमध्ये राहतो. अशा व्यक्तीला बाह्य सुखाचा शोध घेण्याची गरज नसते कारण त्याला स्वतःमध्येच समाधान आणि आनंद मिळतो. आत्म-समाधान (स्वतःचे समाधान): आत्म-समाधान म्हणजे एखाद्या व्यक्तीला स्वतःमध्ये पूर्ण समाधान आणि आनंदाचा अनुभव येतो. त्याच्यावर बाहेरच्या जगाचा प्रभाव पडत नाही आणि त्याच्या आनंदाचा स्रोत स्वतःमध्येच असतो. कामाची गरज नाही: आत्म-प्रेम आणि आत्म-समाधानात स्थित असलेल्या व्यक्तीला कोणत्याही बाह्य कार्याची किंवा कृतीची आवश्यकता नसते. त्याचे जीवन आपोआप पूर्ण आणि समाधानी होते, त्यामुळे त्याला कोणतेही विशेष काम करण्याची सक्ती केली जात नाही. सारांश: या श्लोकाचा संदेश असा आहे की जेव्हा एखादी व्यक्ती आत्म-ज्ञान आणि आत्म-आनंदात स्थित असते तेव्हा त्याला कोणत्याही बाह्य कृतीची आवश्यकता नसते. त्याच्यासाठी काम हे केवळ आत्म-समाधान आणि आत्म-तृप्तीचे साधन बनते.