अध्याय 2 · श्लोक 72

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला "ब्राह्मी स्थिती" बद्दल समजावून सांगत आहेत. "ब्राह्मी अवस्था" ही सर्वोच्च अवस्था आहे ज्यामध्ये व्यक्ती आत्मज्ञान प्राप्त करते आणि मनाच्या स्थिर स्थितीत राहते. एषा ब्राह्मी स्तिती: पार्थ: भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगतात की ही जी स्थिती मी तुला सांगितली ती म्हणजे ब्राह्मी स्तिती. ब्राह्मी अवस्था म्हणजे ज्या स्थितीत व्यक्ती ब्रह्मामध्ये (परम चैतन्य) स्थापित होते. ही अवस्था आत्म-साक्षात्काराची आहे, जिथे व्यक्ती स्वतःला शरीर म्हणून नव्हे तर आत्मा म्हणून ओळखते. नैना प्रप्या विमुह्यति: भगवान म्हणतात की ही अवस्था प्राप्त केल्यानंतर, माणूस कधीही गोंधळत नाही. तो जगाच्या आसक्ती आणि संघर्षांच्या वर चढतो. सुख-दु:खाचा त्याच्यावर परिणाम होत नाही आणि तो जीवन-मृत्यूच्या फेऱ्यात अडकत नाही. तो स्थिर बुद्धीचा आणि स्थिर मनाचा बनतो. स्थत्वस्यमंतकलेप ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति: भगवान श्रीकृष्ण पुढे म्हणतात की जर एखादी व्यक्ती या ब्राह्मी अवस्थेत स्थापित झाली आणि मृत्यूच्या शेवटपर्यंत (मृत्यूच्या वेळेपर्यंत) या स्थितीत राहिली तर तो ब्रह्मामध्ये (देवात) विलीन होतो. तो पुनर्जन्माच्या चक्रातून मुक्त होतो आणि ब्रह्मनिर्वाण (मोक्ष) प्राप्त करतो. थोडक्यात : या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने ब्राह्मी स्थितीचा महिमा सांगितला आहे. ही अवस्था प्राप्त करणाऱ्या व्यक्तीला जीवनात स्थिरता, शांती आणि शेवटी मोक्ष प्राप्त होतो. ही अवस्था त्याला जगाच्या भ्रम व भ्रमातून मुक्त करून भगवंतामध्ये लीन करून टाकते.