अध्याय 2 · श्लोक 70

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी शांती मिळविण्याचा मार्ग सांगितला आहे. महासागराचे उदाहरण देऊन त्यांनी दाखवून दिले आहे की ज्याप्रमाणे समुद्रात अनेक नद्या एकत्र येतात, तरीही ती आपली मर्यादा ओलांडत नाही, त्याचप्रमाणे स्थिर मनाच्या माणसाची स्थिती असते. समुद्र कितीही भरला तरी तो शांत राहतो आणि त्याची मर्यादा ओलांडत नाही. त्याचप्रमाणे, ज्ञानी आणि आत्म-नियंत्रित व्यक्तीमध्ये कितीही इच्छा आल्या तरी त्या त्याला विचलित करू शकत नाहीत. व्यक्ती आपल्या स्थितीत स्थिर राहून शांतता राखते. यावरून हे स्पष्ट होते की जो वासनांच्या प्रवाहात वाहत नाही तोच खरी शांती प्राप्त करू शकतो. इच्छा असणे स्वाभाविक आहे, पण त्यांचा प्रभाव न पडणे हीच मोठी साधना आहे. ज्याने ही साधना साधली आहे तोच खरी शांती अनुभवू शकतो. दुसरीकडे, जो माणूस सतत आपल्या इच्छांच्या मागे धावतो तो कधीही शांतीचा अनुभव घेऊ शकत नाही, कारण त्याच्या इच्छा कधीच संपत नाहीत. निष्कर्ष: या श्लोकाद्वारे भगवान श्रीकृष्णांनी शांती मिळविण्यासाठी इच्छांचा त्याग करणे आवश्यक नाही, तर वासनेपासून अप्रभावित राहणे आवश्यक आहे असा संदेश दिला आहे. इच्छा नसतानाही किंवा नसतानाही व्यक्तीची आंतरिक स्थिरता कायम राहिली पाहिजे. जेव्हा एखादी व्यक्ती वासनांच्या प्रभावापासून मुक्त होते, तेव्हा त्याला खरी शांती मिळते.