अध्याय 2 · श्लोक 3

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला ज्ञान आणि धैर्य देण्यास सांगतात. येथे तो अर्जुनला 'क्लब्य' (नपुंसकत्व) पासून दूर राहण्याचा सल्ला देतो, जे अर्जुनने या परिस्थितीत दाखवलेल्या कमकुवत मानसिकतेचे प्रतीक आहे. भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात की हे 'क्लब्य' अर्जुनच्या उच्च कर्मयोगाला आणि कर्तव्याच्या अवज्ञाला योग्य नाही. श्रीकृष्ण अर्जुनला सांगतात की त्याचे आणि हे नपुंसकत्वाचे असे वागणे त्याच्यासाठी योग्य नाही आणि ते समर्थनही करू शकत नाही. 'क्षुद्रम् हृदययुर्बलयम्' म्हणजे ही दुर्बलता आणि भ्याडपणा ही केवळ क्षुल्लक आणि लहान वृत्ती आहे, ती टाकून दिली पाहिजे. अर्जुनने आपली खरी परिस्थिती समजून घेऊन आपल्या कर्तव्याकडे लक्ष द्यावे. अर्जुनला 'उत्तिष्ठा' म्हणजेच उठून कार्य करण्याचे निर्देश देऊन, भगवान कृष्ण त्याला 'परंतप' (दुःख आणि अडथळे दूर करणारा) म्हणून त्याचे सामर्थ्य आणि धैर्य जागृत करण्यास प्रेरित करतात. अर्जुनला आत्मविश्वास आणि दृढनिश्चय प्रदान करणे हा त्याचा संदेश आहे, जेणेकरून तो आपली कर्तव्ये योग्यरित्या पार पाडू शकेल. या श्लोकाचा मुख्य संदेश असा आहे की माणसाने आपल्या भीती आणि कमकुवतपणावर मात करून आपली कर्तव्ये पार पाडली पाहिजेत. हे आत्मविश्वास आणि उच्च मानवी मूल्ये राखण्याची गरज दर्शवते.