अध्याय 2 · श्लोक 1

स्पष्टीकरण

या श्लोकात संजय जो धृतराष्ट्राचा मंत्री आहे आणि कुरुक्षेत्र युद्धाचा प्रसंग सांगत आहे, त्याने अर्जुनाच्या परिस्थितीचे वर्णन केले आहे. आत्तापर्यंत शौर्य आणि शौर्याचे प्रतिक मानला जाणारा अर्जुन रणांगणावर येताच दु:खाच्या आणि अश्रूंच्या दृष्यात रूपांतरित झाला. त्याचे डोळे अश्रूंनी भरलेले आहेत आणि त्याला खूप वाईट वाटत आहे. मधुसूदन म्हणजेच श्रीकृष्णाने अर्जुनाची ही दयनीय अवस्था कशी पाहिली आणि त्याला कसे संबोधले याचा तपशील संजयने येथे दिला आहे. “कृपयाविष्ट” म्हणजे अर्जुनाला दया आणि करुणेचा स्पर्श झाला आहे. त्यांचे मन अत्यंत व्यथित आणि चिंताग्रस्त झाले आहे आणि याच अवस्थेत त्यांनी श्रीकृष्णाशी संवाद साधला. अर्जुनची परिस्थिती किती गंभीर आहे आणि त्याला मदतीची गरज आहे हे या श्लोकात सांगितले आहे. श्रीकृष्ण, जे स्वतः एक महान योगी आणि ज्ञानी आहेत, अर्जुनाची ही अवस्था दूर करण्याचा सल्ला देणार आहेत. हे दृश्य गीतेतील महत्त्वाच्या शिकवणीची सुरुवात करते, जिथे श्रीकृष्ण अर्जुनला त्याच्या संकटातून बाहेर काढण्यासाठी मार्गदर्शन करतील.