अध्याय 18 · श्लोक 38

स्पष्टीकरण

३८ व्या श्लोकाचा अर्थ असा आहे की वस्तू आणि इंद्रियांच्या संयोगाने मिळणारे सुख सुरुवातीला अमृतसारखे अनुभवले जाते, पण शेवटी ते विषासारखे असते. याचा अर्थ असा की जेव्हा आपण इंद्रियांच्या आणि भौतिक गोष्टींच्या सहवासातून आनंद अनुभवतो तेव्हा हा आनंद सुरुवातीला खूप आनंददायी आणि आनंददायी वाटतो. हा आनंद आपल्याला जणू अमृतच आहे, म्हणजे अतिशय गोड आणि जीवनदायी वाटतो. पण परिणामी, जसजसा वेळ जातो तसतसा हा आनंद शेवटी विषात बदलतो. याचा अर्थ असा की या प्रकारच्या आनंदामुळे दीर्घकालीन समाधान आणि शांती मिळत नाही. यामुळे शक्ती, वीर्य, बुद्धी, संपत्ती, उत्साह आणि परलोक यांचाही नाश होतो. हा आनंद क्षणिक असतो आणि शेवटी दुःख आणि असंतोषाकडे नेतो. म्हणून या श्लोकात त्याला 'राजसिक' सुख म्हटले आहे, जो राजगुण (राजस) शी संबंधित आहे. राजसिक सुखांमुळे आपल्याला तात्काळ आनंद मिळतो परंतु दीर्घकाळात त्याचे दुष्परिणाम होतात.