अध्याय 16 · श्लोक 11

स्पष्टीकरण

हा श्लोक दैवी आणि आसुरी स्वभावाच्या ओळखीच्या संदर्भात मांडला आहे. हे दैवी स्वभावाच्या विरूद्ध आसुरी स्वभावाच्या लक्षणांचे वर्णन करते. “चिंतमपरिमेयं च प्रलयंतमुपाश्रितः”: आसुरी स्वभावाची माणसं असंख्य आणि अत्याधिक काळजीत अडकलेली असतात. या चिंता कधीच संपत नाहीत आणि शेवटी विनाशाच्या काळापर्यंत कायम राहतात. अशा व्यक्ती ही परिस्थिती त्यांच्या जीवनाचा एक भाग म्हणून स्वीकारतात आणि या चिंतांना त्यांच्या जीवनाचे वास्तव मानतात. “कामोपभोगपरम एतावदिति शिशिताः”: हे लोक इंद्रिय भोग (सांसारिक सुख आणि विलास) हे त्यांच्या जीवनाचे मुख्य उद्दिष्ट मानतात. हाच जीवनातील सर्वात मोठा आनंद आहे, असा त्यांचा विश्वास आहे आणि हे ध्येय गाठण्यासाठी ते सतत प्रयत्नशील असतात. त्यांचा असा विश्वास आहे की हे सर्व काही आहे आणि दुसरे काहीही महत्त्वाचे नाही. या श्लोकाद्वारे हे स्पष्ट केले जात आहे की आसुरी स्वभावाचे लोक कायमस्वरूपी सुख-शांतीच्या शोधात नसतात; ते केवळ भौतिक सुखसोयी आणि ऐहिक इच्छांच्या मागे धावतात आणि या सर्वांमध्ये ते अनंत चिंता आणि संकटांनी वेढलेले असतात. अशा प्रकारे, त्यांचे जीवन सतत चिंता आणि असंतोषाने भरलेले असते.