अध्याय 14 · श्लोक 18

स्पष्टीकरण

सत्त्वगुण: हा गुण प्रकाश, ज्ञान आणि शुद्धतेचे प्रतीक आहे. जेव्हा एखादी व्यक्ती सत्त्वगुणात स्थिर राहते, तेव्हा तो स्वर्ग किंवा उच्च जगाकडे जातो. ही स्थिती उच्च स्तरावरील आत्म्याचा आणि मानसिक शांतीचा अनुभव देते. राजसगुण: हा गुण कृती, इच्छा आणि उत्साह यांचे प्रतीक आहे. राजस गुणामध्ये स्थित असलेली व्यक्ती सहसा मध्यमवर्गीय जीवन जगते, जी सामान्यतः मानवी जगात असते. याचा अर्थ असा आहे की ही व्यक्ती जीवनात सक्रिय राहते, परंतु त्याच्या इच्छा आणि कृती त्याला उच्च किंवा निम्न स्थानावर घेऊन जात नाहीत. तमोगुण: हा गुण अज्ञान, झोप आणि आळस यांचे प्रतीक आहे. तमोगुणात स्थित व्यक्ती नैसर्गिकरित्या जीवनाच्या खालच्या स्तरावर किंवा नरकात नेतो. ही स्थिती जीवनातील निष्क्रियता, निष्काळजीपणा आणि आळशीपणा दर्शवते, जी जीवनाच्या गुणवत्तेवर नकारात्मक परिणाम करते. या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने माणसाच्या गुणांचा त्याच्या जीवनाच्या दिशा आणि परिणामांवर कसा परिणाम होतो हे स्पष्ट केले आहे. सत्त्वगुणामुळे माणूस उंचीवर जातो, रजस गुणामुळे माणूस जगात राहतो आणि तमोगुणामुळे माणूस खालच्या पदांवर पोहोचतो.