अध्याय 13 · श्लोक 10

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी भक्ताचे गुण आणि त्याच्या आचरणाची वैशिष्ट्ये सांगितली आहेत. त्यात तीन मुख्य मुद्दे स्पष्ट केले आहेत: माझ्यातील अनन्य योगाद्वारे अविभाजित भक्ती, परम परमेश्वर (मयी चाणण्यायोगेन भक्तिराव्यभिचारिणी): येथे 'अविभाजित भक्ती' म्हणजे परमेश्वराची अखंड आणि एकल मनाची भक्ती. या प्रकारच्या भक्तीमध्ये दुसरा कोणताही हेतू किंवा स्वार्थ नाही. भक्त फक्त भगवंतालाच आपला स्वामी मानतो आणि त्याच्या भक्तीमध्ये कोणताही विचलन किंवा बदल होत नाही. ही भक्ती केवळ देवावर केंद्रित आहे, आणि इतर कोणत्याही सांसारिक इच्छा, इच्छा किंवा वैयक्तिक स्वारस्य नाही. Viviktadeshsevitam (एका वेगळ्या देशात राहण्याचा स्वभाव): Viviktadesh म्हणजे एक निर्जन आणि शुद्ध जागा, जिथे निरुपयोगी गोष्टी किंवा सांसारिक मोहांचा प्रभाव पडत नाही. या प्रकारची जागा ध्यान आणि साधनेसाठी योग्य आहे. या श्लोकात देवाने सांगितले आहे की खरा भक्त एकांतात राहणे पसंत करतो, जिथे तो कोणत्याही विचलित न होता देवाचे ध्यान करू शकतो आणि त्याची भक्ती अधिक खोल करू शकतो. आरतीराजसंसादी (इंद्रियसंपन्न माणसांच्या समुदायात प्रेमाचा अभाव): भगवंत इथे सांगत आहेत की, खऱ्या भक्ताला केवळ सांसारिक सुखांमध्ये गुंतलेल्यांच्या सोबत राहावेसे वाटत नाही. कामुक लोकांसोबत वेळ घालवल्याने भक्तीमध्ये अडथळे निर्माण होतात, म्हणून खऱ्या भक्ताला अशा समाजापासून दूर राहायचे असते. भक्ती, साधना आणि धर्माच्या मार्गावर चालणाऱ्यांसोबत राहणे त्याला आवडते. या तीन मुद्द्यांवरून खऱ्या भक्तासाठी भक्तीचा मार्ग किती निर्मळ आणि निर्दोष असावा हे स्पष्ट होते. त्याने स्वतःचे मन आणि भावना भगवंताला समर्पित कराव्यात, एकांतात आपले मन जोपासले पाहिजे आणि सांसारिक प्रलोभने आणि कामुक समुदायांपासून दूर राहिले पाहिजे. केवळ या प्रकारची भक्ती त्याला देवाच्या जवळ आणते.