अध्याय 11 · श्लोक 19

स्पष्टीकरण

या श्लोकात अर्जुन भगवान श्रीकृष्णाचे विशाल रूप पाहताना आलेल्या अनुभवाचे वर्णन करत आहे. अनादि-मध्यंत: अर्जुन देवाला आदि, मध्य आणि अंत न पाहता पाहत आहे, याचा अर्थ तो शाश्वत आणि अमर आहे. याचा अर्थ देवाचे अस्तित्व काळाच्या मर्यादेपलीकडे आहे. ते कधीही उद्भवलेले नाहीत आणि ते कधीही संपणार नाहीत. अनंतवीर्य: देवाची शक्ती आणि सामर्थ्य अमर्याद आहे. त्याचे वीर्य किंवा शक्ती कोणत्याही मर्यादेने बांधील नाही. ते असीम शक्तिशाली आहेत आणि कोणत्याही अडथळ्यावर मात करू शकतात. अनंतबाहू: देवाची अनेक रूपे आणि अनेक हात आहेत, जे अनंत आहेत. हे त्याच्या सर्वव्यापीतेचे लक्षण आहे, ज्याद्वारे तो सर्वत्र उपस्थित असतो आणि प्रत्येक कृती नियंत्रित करतो. शशी-सूर्य-नेत्रम्: अर्जुनाने देवाचे डोळे चंद्र आणि सूर्यासारखेच वर्णन केले आहेत. हे त्याच्या ज्ञानाची आणि दृष्टीची रुंदी प्रतिबिंबित करते, जे दिवस आणि रात्र दोन्ही जगाला प्रकाशित करते. दीप्तहुताशवक्त्रण: परमेश्वराचा चेहरा अग्नीसारखा प्रज्वलित आहे, जो त्याच्या तेजाचे आणि सामर्थ्याचे प्रतीक आहे. त्याचा चेहरा अग्नीप्रमाणे जळत असल्याचे दिसते, ज्याने तो सर्व पाप आणि अज्ञान नष्ट करू शकतो. स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम: परमेश्वर आपल्या तेजाने संपूर्ण विश्वाला तापवत आहे. संपूर्ण जग त्याच्या तेजाने प्रकाशित आणि प्रभावित आहे, जे दर्शवते की त्याची शक्ती आणि प्रभाव किती व्यापक आणि शक्तिशाली आहे. अशाप्रकारे, या श्लोकात अर्जुन भगवान श्रीकृष्णाच्या असीम आणि सर्वशक्तिमान स्वरूपाचे वर्णन करीत आहे, जो आपल्या तेज आणि सामर्थ्याने संपूर्ण सृष्टीवर प्रभाव टाकत आहे. या श्लोकातून हे देखील दिसून येते की देवाचे रूप किती भव्य आणि अनंताने भरलेले आहे.