अध्याय 1 · श्लोक 42

स्पष्टीकरण

या श्लोकात अर्जुन युद्धात भाग घेतल्याने कुळांच्या श्रद्धा आणि धर्म नष्ट होतील अशी चिंता आणि दुःख व्यक्त करत आहे. वर्णाश्रमाच्या नियमांचे उल्लंघन केल्यामुळे कुळाचा नाश होऊ शकणारे दुर्गुण आणि पापे उत्पन्न होतात असे ते सांगतात. या दोषांमुळे जाती व कुळातील सनातन धर्म संपुष्टात येतील. अर्जुन या श्लोकाद्वारे स्पष्ट करतो की जर कुलधर्म आणि जातिधर्माचे रक्षण केले नाही तर कुळाचा दर्जा धोक्यात आणणाऱ्या पापांमुळे धर्म आणि कुळ अस्मिता नष्ट होईल. युद्धाचा परिणाम म्हणून कुळ आणि जाती धर्म निराधार झाल्यामुळे समाजव्यवस्थाच धोक्यात येणार नाही तर संपूर्ण धर्मच नष्ट होईल अशी चिंता त्यांनी व्यक्त केली आहे. अशा प्रकारे, अर्जुनाने युद्धाच्या विनाशकारी परिणामांवर प्रकाश टाकताना धर्म आणि कुळाच्या स्थिरतेचे महत्त्व व्यक्त केले आहे.