ಅಧ್ಯಾಯ 5 · ಶ್ಲೋಕ 27

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಕೃಷ್ಣನು ಇಲ್ಲಿಂದ (ಶ್ಲೋಕ 27-28) ಧ್ಯಾನಯೋಗದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಂತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಪೀಠಿಕೆಯಂತಿದೆ. ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು: 1. ಬಾಹ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶಗಳನ್ನು (ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ, ಗಂಧಗಳೆಂಬ ಬಾಹ್ಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು) (`ಬಾಹ್ಯಾನ್ ಸ್ಪರ್ಶಾನ್`) ಹೊರಗಿರಿಸಿ (`ಬಹಿಃ ಕೃತ್ವಾ`) (ಅಂದರೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದು). 2. ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು (`ಚಕ್ಷುಃ ಚ ಏವ`) ಹುಬ್ಬುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ (`ಅಂತರೇ ಭ್ರುವೋಃ`) ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ (ಇದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆಡೆ ಚಂಚಲವಾಗದಂತೆ). 3. ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳ ಒಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ (`ನಾಸಾ-ಅಭ್ಯಂತರ-ಚಾರಿಣೌ`) ಪ್ರಾಣ (ಹೊರಹೋಗುವ ಉಸಿರು) ಮತ್ತು ಅಪಾನ (ಒಳಬರುವ ಉಸಿರು) ವಾಯುಗಳನ್ನು (`ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ`) ಸಮಗೊಳಿಸಿ (`ಸಮೌ ಕೃತ್ವಾ`) (ಅಂದರೆ, ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿ)... (ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯ ನಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ).