ಅಧ್ಯಾಯ 14 · ಶ್ಲೋಕ 9

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಜೀವಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. "ಭಾರತ! ಸತ್ವಗುಣವು (`ಸತ್ತ್ವಂ`) (ಜೀವನನ್ನು) ಸುಖದಲ್ಲಿ (`ಸುಖೇ`) ಆಸಕ್ತನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (`ಸಂಜಯತಿ`). ರಜೋಗುಣವು (`ರಜಃ`) (ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯ) ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ (`ಕರ್ಮಣಿ`) ಆಸಕ್ತನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ (`ತು`) ತಮೋಗುಣವು (`ತಮಃ`) ಜ್ಞಾನವನ್ನು (`ಜ್ಞಾನಂ`) ಆವರಿಸಿ (`ಆವೃತ್ಯ`), ಪ್ರಮಾದದಲ್ಲಿ (ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಲ್ಲಿ) (`ಪ್ರಮಾದೇ`) ಆಸಕ್ತನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (`ಸಂಜಯತಿ ಉತ`)." ಸತ್ವಗುಣವು ಸುಖ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಅಭಿಮಾನಕ್ಕೆ, ರಜೋಗುಣವು ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಫಲದಾಸಕ್ತಿಗೆ, ತಮೋಗುಣವು ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಜೀವವನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ.