ಅಧ್ಯಾಯ 12 · ಶ್ಲೋಕ 9

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಒಂದು ವೇಳೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. "ಧನಂಜಯ! ಒಂದು ವೇಳೆ (`ಅಥ`) ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತವನ್ನು (`ಚಿತ್ತಂ`) ನನ್ನಲ್ಲಿ (`ಮಯಿ`) ಸ್ಥಿರವಾಗಿ (`ಸ್ಥಿರಂ`) ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲು (`ಸಮಾಧಾತುಂ`) ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ (`ನ ಶಕ್ನೋಷಿ`), ಆಗ (`ತತಃ`) ಅಭ್ಯಾಸಯೋಗದಿಂದ (ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಭಗವಂತನ ಕಡೆಗೆ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ) (`ಅಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ`) ನನ್ನನ್ನು (`ಮಾಂ`) ಹೊಂದಲು (`ಆಪ್ತುಂ`) ಇಚ್ಛಿಸು (`ಇಚ್ಛ`)." ಮನಸ್ಸು ಸಹಜವಾಗಿ ಚಂಚಲ. ಅದನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ನಿರಾಶನಾಗದೆ, ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆಡೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಭಗವಂತನ ಕಡೆಗೆ ತರುವ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು (ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು) ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ.