અધ્યાય 12 · શ્લોક 9

ભાષ્ય

ભગવાન જાણે છે કે મન અને બુદ્ધિને એકદમ સ્થિર કરવા એ દરેક માટે સહેલું નથી. તેથી, જો શ્રેષ્ઠ માર્ગ (શ્લોક 8) શક્ય ન હોય, તો તેઓ બીજો વિકલ્પ આપે છે. `અથ` (હવે, જો) `મયિ` (મારામાં) `ચિત્તમ્` (મનને) `સ્થિરમ્ સમાધાतुम्` (સ્થિરપણે સ્થાપિત કરવા માટે) `ન શક્નોષિ` (તું સમર્થ નથી), `તતઃ` (તો પછી), હે ધનંજય! `અભ્યાસયોગેન` (અભ્યાસ યોગ દ્વારા) `મામ્ આપ્तुम् ઇચ્છ` (મને પામવાની ઇચ્છા કર). 'અભ્યાસ યોગ' એટલે શું? મન સ્વાભાવિક રીતે ચંચળ છે અને વિષયો તરફ ભટકે છે. તેને વારંવાર ત્યાંથી પાછું વાળીને ભગવાનના સ્વરૂપમાં, નામમાં કે લીલામાં લગાવવાનો પ્રયત્ન કરવો એ જ અભ્યાસ છે. ધીરજપૂર્વક, નિરાશ થયા વિના, સતત પ્રયત્ન કરવાથી ધીમે ધીમે મન સ્થિર થવા લાગે છે. આ ક્રમિક વિકાસનો માર્ગ છે.