અધ્યાય 6 · શ્લોક 44

ભાષ્ય

પૂર્વજન્મના અભ્યાસનું બળ એટલું પ્રબળ હોય છે કે 'તેન પૂર્વાભ્યાસેન એવ' – તે પૂર્વના અભ્યાસને કારણે જ 'સઃ અવશઃ અપિ હિ હ્રિયતે' – તે જાણે અનિચ્છાએ, પરાણે પણ યોગ તરફ ખેંચાય છે. તેનામાં યોગ પ્રત્યે સ્વાભાવિક રુચિ જાગે છે. એટલું જ નહીં, 'યોગસ્ય જિજ્ઞાસુઃ અપિ' – જેણે માત્ર યોગ વિશે જાણવાની જિજ્ઞાસા જ સેવી હોય, તે પણ 'શબ્દબ્રહ્મ અતિવર્તતે' – શબ્દબ્રહ્મ (વેદોક્ત કર્મકાંડ અને તેના ફળો) ને ઓળંગી જાય છે, તેનાથી પર થઈ જાય છે. યોગની જિજ્ઞાસા માત્ર પણ કર્મકાંડના ફળ કરતાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.