અધ્યાય 6 · શ્લોક 16
નાત્યશ્નતસ્તુ યોગોઽસ્તિ ન ચૈકાન્તમનશ્નતઃ ।
ન ચાતિસ્વપ્નશીલસ્ય જાગ્રતો નૈવ ચાર્જુન ॥૧૬॥
અર્થ
હે અર્જુન ! વધુ આહાર કરવાથી અથવા નિરાહાર રહેવાથી યોગ સાધી શકાતો નથી. તે જ રીતે વધુ નિદ્રા લેનાર કે અતિ ઓછી નિદ્રા લેનારથી પણ યોગ સાધી શકાતો નથી.(૧૬)
ભાષ્ય
ભગવાન યોગ સાધનામાં અતિરેક ટાળવાની સલાહ આપે છે. હે અર્જુન, યોગ ન તો બહુ ખાનાર ('અત્યશ્નતઃ') નો સિદ્ધ થાય છે, ન તો બિલકુલ ન ખાનાર ('એકાન્તમ્ અનશ્નતઃ') નો. તે જ રીતે, ન તો બહુ ઊંઘનાર ('અતિસ્વપ્નશીલસ્ય') નો યોગ સિદ્ધ થાય છે, ન તો બહુ જાગનાર ('જાગ્રતઃ') નો. આહાર અને નિદ્રામાં અત્યંતતા શરીર અને મનની સમતુલા બગાડે છે, જે યોગમાં બાધક છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.