અધ્યાય 5 · શ્લોક 6

ભાષ્ય

ભગવાન કર્મયોગની શ્રેષ્ઠતા (શ્લોક 2 માં કહેલી) નું કારણ સ્પષ્ટ કરે છે. 'મહાબાહો!' 'સંન્યાસઃ તુ અયોગતઃ આપ્तुम् દુઃખમ્' – કર્મયોગના અનુષ્ઠાન વિના (ચિત્તશુદ્ધિ વિના) કેવળ કર્મોનો ત્યાગરૂપી સંન્યાસ પ્રાપ્ત કરવો અત્યંત કઠિન છે અને દુઃખદાયી પણ બની શકે છે. કારણ કે અશુદ્ધ મન કર્મો છોડ્યા પછી પણ વિષયોમાં ભટક્યા કરે છે અને પતનનું કારણ બને છે. તેનાથી વિપરીત, 'યોગયુક્તઃ મુનિઃ' – કર્મયોગથી યુક્ત થયેલો મુનિ (મનનશીલ સાધક) 'નચિરેણ બ્રહ્મ અધિગચ્છતિ' – ખૂબ જ શીઘ્રતાથી બ્રહ્મને (અથવા બ્રહ્મભાવરૂપ નૈષ્કર્મ્ય સિદ્ધિ, એટલે કે સાચા સંન્યાસને) પ્રાપ્ત કરે છે. કર્મયોગ દ્વારા ચિત્ત શુદ્ધ અને એકાગ્ર થતાં જ્ઞાન સહજ રીતે ઉદય પામે છે અને તે બ્રહ્મપ્રાપ્તિનો અધિકારી બને છે. આમ, કર્મયોગ એ સંન્યાસ (જ્ઞાન) સુધી પહોંચવાનો સુગમ અને ક્રમિક માર્ગ છે.