અધ્યાય 5 · શ્લોક 16

ભાષ્ય

જ્યારે અજ્ઞાન દૂર થાય ત્યારે શું થાય છે તે જણાવે છે. 'તુ' (પરંતુ) 'યેષામ્ આત્મનઃ' – જે જીવોનું 'તત્ અજ્ઞાનમ્' – તે (પૂર્વ શ્લોકમાં વર્ણવેલું) અજ્ઞાન 'જ્ઞાનેન નાશિતમ્' – આત્મજ્ઞાન વડે નષ્ટ થઈ જાય છે, 'તેષામ્' – તેમનું 'તત્ જ્ઞાનમ્' – તે આત્મજ્ઞાન 'આદિત્યવત્' – સૂર્યની જેમ 'પરમ્ પ્રકાશયતિ' – પરમ તત્ત્વ(બ્રહ્મ)ને પ્રકાશિત કરી દે છે. જેમ સૂર્યોદય થતાં અંધકાર દૂર થાય છે અને બધી વસ્તુઓ સ્પષ્ટ દેખાય છે, તેમ આત્મજ્ઞાનનો ઉદય થતાં અજ્ઞાનરૂપી અંધકાર નષ્ટ થાય છે અને સર્વત્ર એક પરમ બ્રહ્મ જ પ્રકાશિત દેખાય છે. જ્ઞાન પોતે જ સ્વયંપ્રકાશ છે અને પરમાત્માને પ્રગટ કરે છે.