અધ્યાય 3 · શ્લોક 42

ભાષ્ય

કામને જીતવા માટે કોના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ, તે સમજાવવા ભગવાન શરીરથી આત્મા સુધીની શ્રેષ્ઠતાનો ક્રમ બતાવે છે. આપણું સ્થૂળ શરીર જડ છે. તેના કરતાં ઇન્દ્રિયો વધુ શક્તિશાળી અને સૂક્ષ્મ છે. ઇન્દ્રિયો ભલે વિષયોને ગ્રહણ કરે, પણ તેનો સંકલ્પ-વિકલ્પ કરનાર મન ઇન્દ્રિયો કરતાં વધુ સૂક્ષ્મ અને શક્તિશાળી છે. મન ચંચળ છે, તેને નિયંત્રિત કરનાર અને નિશ્ચય કરનાર બુદ્ધિ મન કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ છે. પરંતુ આ બધાનો સાક્ષી, આ બધાને જાણનાર અને જેના માટે આ બધું છે, તે આત્મા બુદ્ધિ કરતાં પણ પર, સર્વશ્રેષ્ઠ અને સૂક્ષ્મ છે. આત્મા જ આપણું સાચું સ્વરૂપ છે.